Këshilli i Bashkimit Europian dhe Parlamenti Europian kanë arritur një marrëveshje të përkohshme në Strasburg për dy rregullore që zbatojnë paktin tregtar të arritur mes presidentit amerikan Donald Trump dhe presidentes së Komisionit Europian Ursula von der Leyen në Turnberry të Skocisë, në korrik të vitit 2025.

Kompromisi u arrit pas më shumë se pesë orësh negociata mes institucioneve europiane dhe tashmë pret miratimin formal nga 27 shtetet anëtare të BE-së, si edhe votimin përfundimtar në Parlamentin Europian. Marrëveshja vjen ndërsa afrohet afati i 4 korrikut i vendosur nga Trump, i cili ka paralajmëruar tarifa të reja nëse Brukseli nuk zbaton angazhimet.

Në praktikë, Bashkimi Europian pranon të mos kundërpërgjigjet ndaj tarifave të përgjithshme që SHBA aplikon për shumicën e mallrave europiane, për sa kohë këto tarifa nuk kalojnë nivelin 15%. Megjithatë, kjo nuk përfshin ende çelikun dhe aluminin europian, të cilët vazhdojnë të përballen me tarifa amerikane prej 50%.

Rregullorja e parë eliminon tarifat e mbetura doganore për produktet industriale amerikane dhe garanton akses preferencial në tregun europian për disa produkte bujqësore dhe produkte deti nga SHBA-ja. Kjo përfshin edhe zgjatjen deri në vitin 2030 të importit pa tarifa për karavidhet amerikane.

Ndërkohë, marrëveshja e Turnberry parashikon gjithashtu që BE të blejë energji amerikane me vlerë 750 miliardë dollarë dhe të investojë 600 miliardë dollarë në sektorë strategjikë amerikanë deri në vitin 2028, angazhime që do të zbatohen nga shtetet anëtare dhe jo drejtpërdrejt nga Brukseli.

Eurodeputetët deklarojnë se kanë siguruar lëshime të rëndësishme nga Komisioni Europian. Rregulloret përfshijnë një klauzolë skadence që i jep fund automatik marrëveshjes në fund të vitit 2029, nëse BE nuk vendos ta zgjasë atë pas një rishikimi të plotë. Gjithashtu parashikohen raporte tremujore nga Komisioni dhe mekanizma mbikëqyrjeje parlamentare.

Një tjetër klauzolë mbrojtëse i jep të drejtën Komisionit Europian të pezullojë marrëveshjen, pjesërisht ose plotësisht, nëse importet amerikane dëmtojnë prodhuesit europianë, nëse SHBA shkel angazhimet e saj apo nëse Uashingtoni ndërmerr masa kundër operatorëve ekonomikë europianë.

Sipas marrëveshjes, nëse tarifat amerikane prej 50% për çelikun dhe aluminin europian nuk ulen në 15% deri më 31 dhjetor 2026, atëherë BE do të ketë të drejtë të pezullojë koncesionet e veta për importet amerikane të çelikut dhe aluminit.

Eurodeputeti gjerman Bernd Lange, i cili drejtoi ekipin negociator të Parlamentit Europian, e cilësoi rezultatin si “një sukses të madh”, duke theksuar se eurodeputetët kanë forcuar mbrojtjen për ekonominë europiane.

Presidentja e Parlamentit Europian, Roberta Metsola, deklaroi në rrjetet sociale se “Europa është një partner i besueshëm… një marrëveshje është një marrëveshje”, ndërsa Ursula von der Leyen u bëri thirrje institucioneve europiane të përmbyllin sa më shpejt procesin. Edhe Komisioneri Europian për Tregtinë, Maroš Šefčovič, tha se paketa do të “forcojë stabilitetin dhe bashkëpunimin transatlantik”.