Aleatët e NATO-s kanë deklaruar se nuk do të përfshihen në planin e presidentit të Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, për vendosjen e një bllokade në Ngushtica e Hormuzit, duke sinjalizuar një ndarje të qartë qëndrimesh brenda aleancës.
Sipas deklarimeve të fundit, disa vende të NATO-s kanë theksuar se do të angazhohen vetëm pas përfundimit të armiqësive, duke mbështetur më shumë një mision stabilizues dhe jo një ndërhyrje në fazën e konfliktit aktiv.
Plani i SHBA-së dhe sqarimet ushtarake
Trump kishte deklaruar se ushtria amerikane do të bashkëpunonte me partnerë ndërkombëtarë për të kufizuar trafikun detar në Ngushticë, pas dështimit të bisedimeve me Iranin gjatë fundjavës për të arritur një marrëveshje.
Megjithatë, më vonë autoritetet ushtarake amerikane sqaruan se çdo bllokadë do të zbatohej vetëm ndaj anijeve që hyjnë ose dalin nga portet iraniane, duke e kufizuar fushën e veprimit të operacionit.
Qëndrimi i Evropës: “Jo përfshirje në luftë”
Vende kyçe evropiane si Britania dhe Franca kanë deklaruar se nuk do të marrin pjesë në një bllokadë ushtarake aktive. Kryeministri britanik Keir Starmer tha se vendi i tij nuk do të përfshihet në luftë dhe se prioritet mbetet sigurimi i lundrimit detar pas përfundimit të konfliktit.
Presidenti francez Emmanuel Macron ka propozuar një iniciativë shumëkombëshe për të garantuar lirinë e lundrimit në zonë, por vetëm pasi të jenë krijuar kushtet për ndërprerje të armiqësive.
Qëndrimi i NATO-s dhe roli i ardhshëm
Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, ka deklaruar se aleanca mund të luajë rol në sigurimin e Ngushticës së Hormuzit vetëm nëse të 32 vendet anëtare bien dakord për një mision të përbashkët.
Disa vende evropiane janë shprehur të gatshme të kontribuojnë, por vetëm pas arritjes së një armëpushimi të qëndrueshëm dhe një marrëveshjeje me Iranin që garanton sigurinë e anijeve tregtare.
Tensione të reja mes SHBA-së dhe aleatëve
Refuzimi i aleatëve të NATO-s për të mbështetur menjëherë planin e Trump pritet të shtojë tensionet brenda aleancës, në një moment kur marrëdhëniet mes Uashingtonit dhe disa kryeqyteteve evropiane janë tashmë të ndjeshme.
Analistët paralajmërojnë se mosmarrëveshjet mbi strategjinë në Ngushticën e Hormuzit mund të kthehen në një tjetër pikë përçarjeje në politikën transatlantike.